Wie mij kent, weet dat ik graag dingen maak.
Niet alleen met mijn handen en mijn machines, maar ook voor mijn leerlingen. CodeLAB is daar een mooi voorbeeld van: een cursus die ik volledig zelf ontwikkelde, vanuit mijn ervaringen als leerkracht en vanuit de noden die ik dagelijks in mijn klas zie.
CodeLAB ontstond niet in één dag. Het is het resultaat van veel uitproberen, aanpassen, opnieuw beginnen en verder bouwen. Achter iedere pagina zit heel wat denkwerk, maar vooral veel liefde voor lesgeven, techniek en creativiteit.
CodeLAB in één oogopslag
- 12 duidelijke programmeermissies
- 1 grotere eindmissie
- Micro:bit en Microsoft MakeCode
- Visuele, stapsgewijze uitleg
- Reflectie en evaluatie
- Getest en bijgestuurd in mijn klas
Ontwikkeld vanuit de klaspraktijk
Ik ontwikkel al mijn cursussen zelf. Daarbij vertrek ik niet alleen vanuit leerplandoelen en theorie, maar vooral vanuit de praktijk.
Ik test de opdrachten steeds in de klas met mijn eigen leerlingen. Zo ontdek ik welke uitleg duidelijk is, waar leerlingen extra ondersteuning nodig hebben en welke opdrachten hen echt enthousiast maken. Soms lijkt een opdracht op papier eenvoudig, maar blijkt ze in de klas toch nog te moeilijk of onduidelijk. Dan pas ik ze aan, test ik ze opnieuw en blijf ik eraan werken tot ze goed zit.
Mijn leerlingen helpen op die manier, vaak zonder het zelf te beseffen, mee om de cursussen beter te maken. Hun vragen, fouten, oplossingen en reacties tonen mij wat werkt en wat nog beter kan.
Omdat ik lesgeef aan leerlingen die behoefte hebben aan duidelijke structuur en visuele ondersteuning, besteed ik veel aandacht aan eenvoudige taal, overzichtelijke stappen en herkenbare afbeeldingen. Ik wil dat leerlingen zelfstandig aan de slag kunnen, maar ook dat ze voldoende houvast krijgen wanneer iets nog niet meteen lukt.
CodeLAB als onderdeel van een groter geheel
CodeLAB staat niet op zichzelf. De cursus maakt deel uit van een verzameling cursussen die ik tijdens deze vakantie zelf ontwikkelde. Daarbij baseerde ik mij op de doelen en inhouden van het leerplan van het GO! onderwijs.
Elke cursus vertrekt vanuit een herkenbaar thema en combineert duidelijke instructies met praktische opdrachten, visuele ondersteuning en ruimte om zelfstandig te ontdekken. De cursussen zijn ontstaan vanuit dezelfde visie: leerlingen leren het best wanneer ze mogen onderzoeken, ontwerpen, maken, testen en bijsturen.
Naast CodeLAB
- VeiligLAB, rond veilig en verantwoord werken;
- LunchLAB, waarin voeding, techniek en praktische vaardigheden samenkomen;
- ConstructieLAB, rond materialen, ontwerpen en bouwen;
- EnergieLAB, waarin leerlingen kennismaken met energie en verschillende technische toepassingen.
Ook deze cursussen worden zorgvuldig uitgewerkt, getest en bijgestuurd op basis van mijn ervaringen in de klas. Ze zullen later één voor één worden gepubliceerd en uitgebreider worden besproken op Creadeliefje.
Zo kan ik niet alleen het eindresultaat tonen, maar ook het verhaal, de didactische keuzes en het vele werk achter iedere cursus delen. Je vindt op Creadeliefje ook meer over de oudere cursus die aan deze nieuwe versies voorafging en over een volgende fase in de opbouw van die oorspronkelijke cursus. Uit dat eerdere werk en de ervaringen ermee groeiden later CodeLAB en de andere LAB-cursussen.
Stap voor stap leren programmeren met CodeLAB
In CodeLAB maken leerlingen op een laagdrempelige manier kennis met programmeren met de micro:bit en Microsoft MakeCode.
Programmeren kan voor leerlingen in het begin best overweldigend zijn. Er verschijnen veel nieuwe begrippen, knoppen en mogelijkheden tegelijk. Daarom is de cursus opgebouwd uit duidelijke missies. De leerlingen beginnen met eenvoudige opdrachten en bouwen hun kennis stap voor stap verder op.
Ze leren onder andere hoe ze een programma opbouwen, invoer en uitvoer gebruiken, met variabelen werken en logische keuzes maken. Ze voeren niet alleen stappen uit, maar worden ook aangemoedigd om na te denken, te testen en zelf oplossingen te zoeken.
Ik vind het belangrijk dat fouten niet als mislukkingen worden gezien. Bij programmeren hoort het nu eenmaal dat iets niet onmiddellijk werkt. Net door fouten op te sporen en een programma opnieuw te testen, leren leerlingen logisch denken en doorzetten.
Meer dan alleen een cursus
Voor mij stopt een cursus niet bij een bundel met uitleg en opdrachten. Daarom werk ik ook aan aanvullende werkblaadjes en oefeningen. Die kunnen gebruikt worden om leerstof verder in te oefenen, om te differentiëren of om leerlingen extra ondersteuning of uitdaging te geven.
Daarnaast ben ik bezig met de ontwikkeling van een eigen didactische website die bij mijn cursussen zal aansluiten. Mijn bedoeling is om daarop extra uitleg, oefeningen en ondersteunend materiaal aan te bieden.
Zo wil ik op termijn een volledig leertraject uitbouwen waarin de papieren cursus, de praktische opdrachten, de werkblaadjes en de digitale ondersteuning elkaar aanvullen. Leerlingen zullen daardoor op verschillende manieren met dezelfde leerstof aan de slag kunnen.
Net zoals de cursussen zelf zal ook de website stap voor stap groeien. Ik test ideeën, verzamel feedback en pas onderdelen aan wanneer dat nodig is. Het is een groot project, maar eentje waar ik met veel enthousiasme aan werk.
Veel meer werk dan alleen pagina’s maken
Een cursus ontwikkelen vraagt behoorlijk wat tijd. Ik denk na over de leerdoelen, zoek een duidelijke opbouw, schrijf teksten, ontwerp opdrachten en maak illustraties. Daarna test ik alles in de klas en stuur ik bij waar nodig.
Soms gaat het om grote aanpassingen, maar vaak zijn het kleine details die een groot verschil maken: een zin eenvoudiger formuleren, een extra afbeelding toevoegen, een opdracht opsplitsen in kleinere stappen of meer ruimte voorzien om een antwoord te noteren.
Ook buiten de lesuren blijf ik eraan verder werken. Tijdens weekends, avonden en vakanties ontstaan vaak nieuwe ideeën. Wat begint als een kleine ingeving, groeit soms uit tot een volledige opdracht, een werkblad of zelfs een nieuwe cursus.
In iedere cursus zit daarom een stukje van mezelf: mijn ervaring als leerkracht, mijn creativiteit, mijn liefde voor techniek en mijn wens om leerlingen te laten ontdekken wat ze allemaal kunnen.
Waarom ik mijn cursussen aanbied
Ik bied mijn cursussen te koop aan omdat ik mijn uitgewerkte materiaal graag wil delen met andere leerkrachten, ouders en begeleiders die ermee aan de slag willen.
Tegelijk helpt de opbrengst mij om mijn creatieve en technische hobby’s te blijven bekostigen. Toestellen, materialen, elektronica, software en onderhoud kosten geld. Denk bijvoorbeeld aan materiaal voor de 3D-printer en lasersnijder, onderdelen voor technische projecten en andere hulpmiddelen waarmee ik nieuwe ideeën kan uitwerken.
Veel van die hobby’s sluiten rechtstreeks aan bij wat ik in de klas doe. Door zelf nieuwe technieken te leren en met verschillende toestellen te experimenteren, kan ik opnieuw nieuwe projecten, opdrachten en cursussen ontwikkelen.
Op die manier ontstaat er een mooie wisselwerking: wat ik maak en verkoop, helpt mij om te blijven creëren, leren en investeren. Wat ik daarbij ontdek, neem ik vervolgens opnieuw mee naar mijn leerlingen en naar nieuw lesmateriaal.
Het gaat voor mij dus niet om zomaar een cursus verkopen. De opbrengst geeft mij de mogelijkheid om verder te bouwen aan mijn projecten en mijn materiaal, terwijl ik mijn uitgewerkte ideeën met anderen kan delen.
Met hart en ziel gemaakt
Ik ben geen grote educatieve uitgeverij. Ik ben een leerkracht en maker die haar ideeën zelf uitwerkt, ze in haar eigen klas test en ze daarna zorgvuldig vormgeeft.
CodeLAB is gemaakt met veel geduld, toewijding en liefde voor mijn vak. Het is gegroeid door te luisteren naar leerlingen, door fouten te verbeteren en door telkens opnieuw te zoeken naar een manier om moeilijke leerstof duidelijk en haalbaar te maken.
Wanneer ik zie dat een leerling die eerst onzeker was uiteindelijk trots een werkend programma toont, weet ik waarom ik dit doe. Dat moment waarop iets plots lukt, blijft bijzonder.
Dat is het hart van CodeLAB: leerlingen laten ontdekken dat programmeren niet alleen moeilijk of technisch hoeft te zijn, maar ook creatief, uitdagend en vooral heel leuk kan zijn.
CodeLAB blijft groeien
De huidige cursus bevat twaalf missies en een grotere eindopdracht waarin verschillende vaardigheden samenkomen. Toch beschouw ik CodeLAB niet als een project dat ooit helemaal af is.
Nieuwe ervaringen in de klas brengen nieuwe ideeën mee. Opdrachten kunnen verder worden verfijnd en er kunnen nieuwe oefeningen of aanvullingen ontstaan. Ook de bijbehorende didactische website zal verder groeien.
Hetzelfde geldt voor VeiligLAB, LunchLAB, ConstructieLAB en EnergieLAB. Elke cursus heeft haar eigen thema en verhaal. De komende tijd zal ik ze hier op Creadeliefje verder voorstellen en meer vertellen over hun inhoud en ontstaansproces.
CodeLAB is dus niet alleen een cursus. Het is een onderdeel van een groter educatief project waarin mijn werk als leerkracht, mijn creatieve hobby’s en mijn liefde voor techniek samenkomen.
Een project waarin heel veel tijd, zorg, hart en ziel zit en dat nog lang niet is uitgegroeid.
Bewaar of deel dit verhaal gerust als je CodeLAB later opnieuw wilt bekijken. Binnenkort vertel ik hier ook meer over de andere LAB-cursussen en de didactische website die erbij groeit.